AÇIKLAMA:

1- Hadisteki "iman"dan maksad kâmil imandır. "Yani "Kim kâmil ma'nâda Allah'a ve âhirete inanıyorsa" demektir. Yani misâfire gönlünden koparak yapılabilen ikrâm, kişinin mükemmel bir iman sahibi olduğunun delillerinden biridir.

2- Âlimler, hadiste zikredilen "misafire ikrâm"ın güler yüz, tatlı söz ve üç gün yemek yedirmekle gerçekleşeceğini belirtir. İlk gün imkân nisbetinde genişçe ikram edilecek, diğer iki gün de külfete girmeden, tekellüfe yer vermeden ne varsa o ikrâm edilecektir.

3- Câize, ikrâm atâ ma'nâsına gelir. Misâfire ilk gün ve gecede yapılan  ikrâm diğer günlerde yapılandan farklı olduğu için bu adı  almıştır. Çünkü diğer iki günde mutad şeyler takdim edilecektir.

Nevevî der ki: "Müslümanlar misafir ağırlamanın meşruiyyeti ve onun İslâm'ın te'kid ettiği meseleler arasında yer aldığı hususunda icmâ ederler. Şâfiî Mâlik, Ebû Hanîfe merhumlar ve cumhur bunun sünnet olduğu hususunda müttefiktirler." Ahmed İbnu Hanbel ve Leys: "Bu, kırlarda ve köylerde yaşayanlara bir gün ve gece vacibtir, şehirlerde yaşayanlara değil." Cumhur, bu ve benzeri hadisleri istihbâb'a ve mekârim-i ahlâka hamletmiştir. Hattâbî ve bazılarının da bunu muzdar durumdakilere hamlettiklerini daha önce kaydetmiştik.

4- Misafirin ev sâhibini günaha sokması, çeşitli şekillerde olabilir. Misâfir üç günden fazla kalacak olsa, ev sahibi "Niye kalıyor?" diye gıybetini yapabilir. Onun sebebiyle, kendisine rahatsızlık verici bazı şeyler ârız olabilir, hatta misafir hakkında su-i zanna düşmesi de mümkündür. Hadiste, ev sahibinin misafire ikrâm edecek bir şeylerinin olmaması sebebiyle darlanacağı da belirtilmiştir.

  Değerli Kardeşim,

Şimdi sorunuza dönersek:

1-Sizin ya da eşinizin anne babasının sizinle aynı evde kalması caizdir. Fakat bakıma muhtaç değillerse ve yanınızda uzun süre kalmaları bazı sorunlara sebep oluyorsa makul bir süre sizi ziyaret edip kaldıktan sonra kendi evlerinde kalmaları daha doğrudur. Zira anne babayla çocuklar mutlaka aynı evde kalacaklar diye bir kural yoktur. Fakat bakıma muhtaç durumdaysalar yakınından bir ev tutup anne babaya bakmak çocuğun sorumluluğudur. (Burada ekonomik sorumluluk daha çok erkek çocuğa/çocuklara bakma sorumluluğu ise  bütün çocuklara (kız,erkek) aittir. Çünkü zamanında anne baba da çocuğuna türlü sıkıntılara katlanarak büyütmüşlerdir. Kendi yaşlılığınızı düşünün ve çocuklarınızdan neler bekleyeceğinizi düşünün. Ancak anne balar da anlayışlı olmalı ve makul çözümü bulmaldırlar.

 Yani bu konuda dengeli olunmalıdır. Anne babaya iyi davranılmalı fakat evin huzuru için gerekli tedbirler de alınmalıdır.

 Anne baba çocuğunun yanında ne kadar kalmalıdır için belirli bir süre yoktur. Bu karşılıklı anlayış ve huzura bağlıdır. Düşünün siz zamanında ne kadar anne babanızın yanında kaldınız? Tabi ki imkanlar ölçüsünde evin gelini ya da damadının da insan olduğu unutulmamalı ve mağdur edilmemelidir.

 Evli iki kardeş ailece aynı evin içinde "mahremiyet ilkelerine" uymak şartıyla "ev sahibini zor duruma düşürmeyecek ve hoşnutsuzluğa sebep olmayacak miktarda" kalabilirler. Ancak mahremiyet ilkeleri korunamayacaksa (örneğin birinin hanımıyla diğerinin kocası aynı evde yalnız başına kalma durumu  olacaksa) o zaman bu durum caiz değildir.

Değerli kardeşim,

Misafirliğin 1 gün ya da 3 gün olması farklı bir durumdur. Yakın akrabalar arasındaki misafirlikler ise karşılıklı yakınlığa ve anlayışa bağlıdır.

Sözün özü "Akrabalık bağları ve hakları korunmalı fakat ev sahibi de mağdur edilip bıktırılmamalıdır."

 Selam ve dua ile...